Doanh nghiệp sản xuất Ethanol trên sàn: Cổ phiếu tăng vọt 30% từ đầu năm, cổ tức tiền mặt “đều như vắt tranh”

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng sinh học, những doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất ethanol dần thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.

Trên sàn chứng khoán, CTCP Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi (APFCO, mã: APF) là một cái tên đáng chú ý khi hoạt động trong sản xuất cồn ethanol – nguyên liệu quan trọng trong pha chế xăng sinh học như E5 hay E10.

Đẩy nhanh lộ trình xăng E10, nhu cầu ethanol tăng chóng mặt

Theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, bắt buộc xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.

Tuy nhiên, trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động thị trường năng lượng trên thế giới, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 trong tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Nếu triển khai đại trà xăng E10, Việt Nam sẽ cần khoảng 1 triệu mét khối ethanol mỗi năm. Việc tăng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học được kỳ vọng góp phần giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trong thời gian tới.

Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, để hình thành một ngành công nghiệp Ethanol bền vững cần xây dựng chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến nhà máy sản xuất.

Một số doanh nghiệp hiện đang sử dụng nguyên liệu từ sắn và ngô trong nước kết hợp với nguồn nhập khẩu để đảm bảo sản xuất ổn định. Tuy nhiên, nguồn sắn trong nước chỉ có hai vụ mỗi năm nên sản lượng và giá cả thường biến động theo mùa vụ.

Do đó, các chuyên gia đề xuất Việt Nam cần quy hoạch vùng trồng ngô và sắn trọng điểm gần các nhà máy Ethanol, đồng thời có chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn đầu từ 5 - 10 năm để khuyến khích đầu tư.

Khi bài toán an ninh năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và xu hướng nhiên liệu sạch được đặt ra rõ nét hơn, những doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị ethanol đang dần có thêm dư địa để tăng trưởng.

Thành lập từ năm 2003, Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi hiện là một trong những doanh nghiệp quy mô lớn trong lĩnh vực sản xuất tinh bột sắn và cồn ethanol. Công ty sở hữu hệ thống nhà máy trải dài tại Quảng Ngãi, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông và cả Nam Lào, với tổng công suất chế biến lên tới gần 600.000 tấn sắn mỗi năm.

Năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận sản lượng tinh bột sắn đạt khoảng 592.000 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ. Sản lượng cồn ethanol đạt 11.807 m³, nhích nhẹ so với năm trước.

Bước sang năm 2026, APF đặt kế hoạch sản xuất 570.000 tấn tinh bột sắn, giảm nhẹ 4% so với thực hiện năm 2025, trong khi sản lượng ethanol dự kiến duy trì ở mức 12.000 m³, tương đương năm trước.

Mưa cổ tức "đều như vắt tranh", liên tục mở rộng vùng trồng nguyên liệu

Dù triển vọng gắn với câu chuyện ethanol còn phụ thuộc vào chính sách và quy mô thị trường, APF lại ghi dấu ấn với nhà đầu tư nhờ chính sách cổ tức cao và ổn định nhiều năm.

Từ khi lên sàn, doanh nghiệp này duy trì mức chi trả cổ tức cao, phổ biến từ 35% đến 50% bằng tiền mặt, chưa kể cổ tức cổ phiếu. Cụ thể, giai đoạn 2022-2023, công ty đều trả cổ tức 45% bằng tiền và 10% bằng cổ phiếu. Năm 2021, tỷ lệ trả cổ tức là 40% bằng tiền và 10% bằng cổ phiếu. Cao nhất là cổ tức cho năm 2020, APFCO thực hiện chia cổ tức cho cổ đông với tỷ lệ lên đến 60% bao gồm 50% bằng tiền và 10% bằng cổ phiếu.

Về phương án phân phối lợi nhuận năm 2025, HĐQT dự kiến trình ĐHĐCĐ thường niên 2026 (tổ chức vào giữa tháng 4 tới) kế hoạch chi trả cổ tức tổng tỷ lệ 35%. Trong đó, doanh nghiệp dự kiến trả 25% bằng tiền mặt (tương đương 2.500 đồng/cp) và 10% bằng cổ phiếu (cứ 10 cổ phiếu nhận thêm 1 cổ phiếu). Nếu được thông qua, mức chi trả này tương đương năm 2024.

Cũng tại ĐHĐCĐ sắp tới, APFCO dự kiến trình kế hoạch tổng doanh thu năm 2026 đạt 6.200 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế công ty mẹ 158 tỷ đồng, cả 2 chỉ tiêu này lần lượt đều sụt giảm nhẹ so với thực hiện cùng kỳ.

Về các kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu trong năm 2026, APFCO tập trung mua nguyên liệu đảm bảo sản xuất 570.000 tấn tỉnh bột, đồng thời triển khai xác lập đại lý mua sắn tươi Campuchia để bù số nguyên liệu thiếu hụt vụ 2025-2026 và chuẩn bị cho các vụ kế tiếp. Công ty dự kiến đầu tư để tăng diện tích trồng sắn vụ 2026-2027 trong nước cũng như chú trọng đầu tư và giữ vùng nguyên liệu cho các Nhà máy tại Lào.

Ngoài ra, công ty có kế hoạch khảo sát và lập dự án đầu tư nhà máy tinh bột biến tính tại huyện Nong tỉnh Savannakhet – Lào, công suất 200 tấn SP/ngày, chuẩn bị các điều kiện để khởi công xây dựng vào cuối năm 2026. Đáng chú ý, APF cũng sẽ khảo sát tiềm năng vùng sắn Campuchia.

Trước đó, trong năm 2025, APFCO ghi nhận doanh thu thuần 6.583 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 161 tỷ đồng, chỉ nhích nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh nghiệp giải thích rằng do giá bột, giá bã sắn giảm sâu, giá bột tồn kho năm trước cao, chỉ phí lãi vay cao. Tuy vậy nhờ sản lượng tiêu thụ tăng và hiệu quả SX-KD được cải thiện trong các tháng cuối năm, nhất là các nhà máy tại Lào nên lãi hợp nhất tăng hơn năm trước. Các nhà máy, công ty con trong nước hiệu quả thấp.

Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu APF thuộc số ít những cổ phiếu có hiệu suất dương kể từ đầu năm. Chốt phiên 31/3, thị giá APF dừng ở mức 51.100 đồng/cp, tương ứng mức tăng lên tới 30% sau 3 tháng đầu năm, vượt trội so với thị trường chung.