Hải Phòng lên kế hoạch cải tạo 177 chung cư cũ, xuống cấp

Kế hoạch nhằm giải quyết triệt để tình trạng nguy hiểm tại các chung cư cũ đã hết niên hạn, không còn đảm bảo an toàn, đặc biệt là các công trình chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.

Từng bước xóa bỏ các khu chung cư, nhà tập thể cũ làm mất mỹ quan đô thị, tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Theo rà soát đến tháng 2/2026, Hải Phòng hiện có 177 chung cư cũ, đa số xây dựng trong giai đoạn 1960-1985, trong đó khu vực phía Đông (Hải Phòng cũ) có 148 chung cư cũ, khu vực phía Tây (Hải Dương cũ) có 29 chung cư cũ.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, phần lớn các chung cư cũ cao 2-5 tầng, không có thang máy. Các căn hộ được thiết kế theo tiêu chuẩn cũ với diện tích nhỏ 25-30m2, công năng sử dụng lạc hậu, thiếu khép kín, không đáp ứng được các tiêu chuẩn ở hiện hành, gây khó khăn cho việc cải tạo, sửa chữa.

Tình trạng các hộ dân cơi nới, lấn chiếm dạng chuồng cọp, lồng sắt diễn ra phổ biến tại các mặt thoáng làm gia tăng tải trọng lên hệ kết cấu chịu lực và gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nạn và phòng cháy chữa cháy.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đi kèm đa số đều đã hư hỏng, xuống cấp và thiếu đồng bộ, không còn đáp ứng nhu cầu sử dụng của cư dân và không đảm bảo các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.

Qua kiểm định, lực lượng liên ngành xác định 66 tòa chung cư xuống cấp độ D, cần khoanh vùng nguy hiểm, cần có biện pháp chống đỡ kịp thời. 58 tòa chung cư xuống cấp độ C, cần sửa chữa, gia cường các cấu kiện nguy hiểm và các hư hỏng trước khi sử dụng tiếp. 7 tòa chung cư xuống cấp độ B. Ngoài ra, còn 46 tòa chung cư chưa được cơ quan nhà nước kiểm định chất lượng.

Tháng 4/2022, HĐND TP Hải Phòng ban hành Nghị quyết 04 về xây dựng nhà ở xã hội (NƠXH) kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sống tại các chung cư cũ. Mục tiêu giải quyết cơ bản chỗ ở cho khoảng 5.700 hộ dân ở các chung cư cũ xuống cấp không thể sửa chữa tại các phường: Ngô Quyền, Gia Viên, An Biên, Lê Chân, Kiến An, Phù Liễn và Đồ Sơn.

Thành phố đã và triển khai hàng loạt dự án NƠXH để tạo quỹ nhà tái định cư, như: dự án ngõ 75 Lý Thánh Tông (Đồ Sơn); Tổng kho 3 Lạc Viên (Ngô Quyền); NƠXH tại khu đô thị Cầu Rào 2 (Lê Chân); NƠXH thuộc dự án KĐT mới Đồng Hòa (Kiến An)… Đồng thời, giao các địa phương lập chủ trương đầu tư các dự án sử dụng quỹ đất tại các chung cư cũ.

Sở Xây dựng nhận định, thực hiện Nghị quyết 04 đã đánh dấu bước tư duy mới từ quản lý từ bao cấp về nhà ở sang xã hội hóa và hỗ trợ tạo lập quyền sở hữu.

Bước đầu, có hàng trăm hộ dân đã đăng ký mua, thuê mua tại các dự án NƠXH trên địa bàn. Tuy nhiên, để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống và giải quyết dứt điểm các chung cư cũ nguy hiểm, cần có cơ chế đồng bộ, hài hòa để doanh nghiệp có điều kiện tạo lập NƠXH và người dân có điều kiện di dời để tạo lập quỹ đất sạch nhằm chỉnh trang đô thị.

Đối với quỹ đất được tạo lập khi phá dỡ các chung cư cũ, cần ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng theo quy hoạch, góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt thiết chế về hạ tầng xã hội (trường học, công viên, giao thông tĩnh) tại các khu vực đô thị trung tâm, nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng và đảm bảo mỹ quan đô thị.