Một quyết định sẽ đưa Việt Nam sánh ngang Trung Quốc, Ấn Độ

Sau khi sàn chứng khoán London đóng cửa phiên 7/4 (rạng sáng ngày 8/4 theo giờ Việt Nam), FTSE Russell sẽ công bố kết quả rà soát phân loại thị trường. Nếu vượt qua bước kiểm định then chốt này, Việt Nam sẽ chính thức được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging), sánh ngang cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Ai Cập, Indonesia,…

Về cơ bản, “bài kiểm tra giữa kỳ” của FTSE Russell tập trung đánh giá mức độ mở cửa của thị trường chứng khoán, trong đó trọng tâm là việc mở rộng vai trò của của các công ty chứng khoán toàn cầu (global brokers) – một yếu tố quan trọng đảm bảo hoạt động mô phỏng chỉ số và đáp ứng nhu cầu của cộng đồng đầu tư quốc tế.

Trong một báo cáo hồi đầu tháng 3, Vietcap tự tin rằng xác suất Việt Nam không vượt qua kỳ rà soát này là 0%. Cơ sở cho nhận định này xuất phát từ việc Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 08/2026 (có hiệu lực từ ngày 3/2/2026), tháo gỡ các rào cản kỹ thuật cuối cùng để đáp ứng yêu cầu của các quỹ mô phỏng chỉ số quốc tế. Theo Vietcap, thay đổi này giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài khi tiếp cận thị trường Việt Nam.

Bên cạnh đó, Vietcap cũng chỉ ra rằng, với mức trần NPF được xác định bằng 2 lần vốn chủ sở hữu của công ty chứng khoán trừ đi dư nợ cho vay ký quỹ, tổng năng lực NPF tối đa của 5 công ty chứng khoán trong nước lớn nhất hiện đạt gần 5 tỷ USD. Con số này cao hơn đáng kể so với nhu cầu NPF của các quỹ mô phỏng chỉ số để mua ước tính ít nhất 1,5 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam.

Theo đó, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài có thể đặt lệnh với công ty chứng khoán trong nước thông qua một global broker mà không cần phải mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước đó. Tức là, yêu cầu nhà đầu tư tổ chức nước ngoài phải đăng ký hồ sơ trực tiếp với công ty chứng khoán trong nước đã được loại bỏ.

Đồng quan điểm, báo cáo chiến lược mới đây của SSI Research cũng cho rằng Việt Nam đang đi đúng hướng để được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi vào năm 2026. Ước tính dòng vốn thụ động khoảng 1,67 tỷ USD từ các quỹ ETF toàn cầu sẽ đổ vào thị trường. Nếu vượt qua kỳ đánh giá lần này, thị trường có thể bắt đầu thu hút dòng vốn này từ tháng 9/2026.

Theo tính toán của SSI Research, dòng vốn này nhiều khả năng sẽ không giải ngân một lần, mà được phân bổ theo 3–5 đợt, tương tự kinh nghiệm nâng hạng của Saudi Arabia năm 2019. Các đợt giải ngân dự kiến diễn ra theo chu kỳ hàng quý nhằm hạn chế biến động và giảm thiểu xáo trộn cho thị trường.

SSI Research cho biết đã thực hiện nghiên cứu so sánh tỷ suất sinh lời của các thị trường từng được FTSE nâng hạng từ cận biên (Frontier Market) lên mới nổi (Emerging Market). Kết quả cho thấy, các thị trường này thường ghi nhận mức sinh lời vượt trội trong trung hạn, qua đó củng cố kỳ vọng tích cực đối với Việt Nam.