Mỹ cho phép tàu chở dầu Iran đi qua eo biển Hormuz

Hoa Kỳ đã cho phép các tàu chở dầu của Iran tiếp tục đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Vịnh Ba Tư làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển năng lượng và đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.

Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với chương trình Squawk Box của CNBC, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đã cho phép các chuyến hàng dầu của Iran rời khỏi khu vực nhằm hạn chế cú sốc nguồn cung đối với thị trường toàn cầu.

“Các tàu của Iran đã bắt đầu rời cảng, và chúng ta đã để điều đó xảy ra để cung cấp hàng cho phần còn lại của thế giới,” ông Bessent nói, khi đang tham dự các cuộc đàm phán thương mại tại Paris.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh giao thông thương mại qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh sau cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran. Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Các mối đe dọa từ tên lửa, máy bay không người lái và thiết bị không người lái trên biển đã khiến nhiều chủ tàu tránh khu vực này, khiến lưu lượng tàu chở dầu giảm mạnh. Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục duy trì hoạt động xuất khẩu dầu thô qua tuyến đường này.

Dù vậy, một số dấu hiệu cho thấy giao thông thương mại hạn chế đang bắt đầu quay trở lại.

Theo dữ liệu theo dõi tàu của MarineTraffic, tàu chở dầu Aframax Karachi – vận chuyển dầu thô Das của Abu Dhabi – đã trở thành tàu chở dầu không thuộc Iran đầu tiên được ghi nhận đi qua eo biển Hormuz trong khi vẫn bật hệ thống nhận dạng tự động AIS kể từ khi khủng hoảng hàng hải leo thang.

Dữ liệu cho thấy con tàu dài 237 mét này đã đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Iran ngày 15/3 và vượt qua eo biển trước khi tiến vào Vịnh Oman với tốc độ khoảng 9,6 hải lý/giờ.

Ông Martin Kelly, nhà phân tích an ninh hàng hải tại EOS Group, cho rằng tuyến đường di chuyển của tàu có thể cho thấy một cơ chế kiểm soát giao thông đang hình thành trong eo biển, trong đó các tàu cần được phía Iran chấp thuận trước khi đi qua.

Trong khi đó, Washington đang kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh triển khai lực lượng hải quân để bảo vệ các tuyến vận tải. Tổng thống Donald Trump đã đề nghị các nước tham gia bảo vệ tàu thương mại, nhưng đến nay vẫn chưa có chiến dịch hộ tống đa quốc gia chính thức nào được triển khai.

Những gián đoạn tại eo Hormuz đã gây ra biến động lớn trên thị trường năng lượng. Theo International Energy Agency (IEA), lượng dầu vận chuyển qua tuyến đường này đã giảm mạnh so với mức khoảng 20 triệu thùng/ngày trước khi xung đột nổ ra.

Giá dầu đã tăng khoảng 40% trong hai tuần qua, với dầu Brent giao dịch quanh mức 102 USD/thùng và dầu WTI của Mỹ gần 95 USD/thùng.