Những chiêu trò đằng sau cú sập của ONUS

Những chiêu trò phía sau hệ sinh thái tiền ảo ONUS

Sau nhiều tháng xác minh và thu thập chứng cứ, Bộ Công an đã triệt phá một đường dây bị cáo buộc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông và phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực tiền ảo, liên quan đến hệ sinh thái ONUS. Theo cơ quan chức năng, đây là một vụ án có quy mô đặc biệt lớn khi lượng tiền huy động từ các nhà đầu tư lên tới hàng tỷ USD.

Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, Cục An ninh kinh tế đã chủ trì, phối hợp với Cục An ninh điều tra cùng các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và công an các địa phương như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng và Đắk Lắk triển khai đấu tranh, phá chuyên án. Trong hai ngày 20 và 21/3/2026, nhiều tổ công tác đồng loạt tiến hành khám xét và triệu tập làm việc với hơn 140 người liên quan. Ngày 23/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về các tội danh “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền” xảy ra tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố.

Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2018 đến nay, một số cá nhân đã tham gia xây dựng và vận hành hệ sinh thái tiền mã hóa ONUS. Những người được xác định có vai trò quan trọng gồm Vương Lê Vĩnh Nhân, Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý tài sản số; Trần Quang Chiến, quản trị kỹ thuật sàn giao dịch tiền mã hóa ONUS; và Ngô Thị Thảo, Giám đốc Công ty CP Vàng bạc đá quý HANAGOLD. Nhóm này đã tạo lập và phát hành nhiều đồng tiền mã hóa như VNDC, ONUS, HNG…, sau đó bán cho nhà đầu tư thông qua sàn giao dịch tiền mã hóa ONUS. Bằng nhiều hình thức quảng bá, các đồng tiền này được giới thiệu như một phần của “hệ sinh thái công nghệ” với tiềm năng tăng trưởng cao, thu hút số lượng lớn người tham gia.

Điều đáng chú ý là, để tạo dựng niềm tin và kích thích dòng tiền đổ vào hệ thống, các đối tượng bị cáo buộc đã quảng bá nhiều thông tin không đúng sự thật, đồng thời thực hiện các giao dịch nhằm tạo cung - cầu giả tạo trên thị trường. Cơ chế này khiến giá trị các đồng tiền mã hóa trên sàn có thể tăng hoặc giảm theo sự điều chỉnh của hệ thống.

Những thủ đoạn kỹ thuật phía sau hệ thống giao dịch này được hé lộ qua lời khai của một nhân viên kỹ thuật vận hành sàn. Bị can Bùi Đức Thịnh cho biết: “Hệ thống này sẽ tạo ra các lệnh mua bán để chờ theo giá hiện tại. Tại một thời điểm khi user mua vào hoặc bán ra sẽ khớp với lệnh chờ trên hệ thống và sẽ làm giá tăng hoặc giảm theo theo chiều mua hoặc bán của người dùng. Việc căn chỉnh tỷ lệ giá, anh Chiến sẽ là người trực tiếp điều chỉnh”.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn xây dựng mạng lưới đại lý và “chân rết” rộng khắp. Những người này thường xuyên chia sẻ hình ảnh các giao dịch được cho là “lãi lớn” trong các hội nhóm trên mạng xã hội, từ đó tạo hiệu ứng tâm lý và thu hút thêm người tham gia.

Ngoài các đồng tiền do chính hệ thống này tạo ra, sàn ONUS còn niêm yết gần 600 dự án tiền ảo của các đối tác khác. Với khối lượng giao dịch lớn, dòng tiền luân chuyển qua hệ thống được cho là lên tới hàng tỷ USD. Để vận hành toàn bộ hệ sinh thái này, các đối tượng đã thành lập tới 52 công ty trong và ngoài nước dưới hình thức các pháp nhân độc lập. Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, các đơn vị này thực chất có chung một bộ máy tổ chức và nhân sự.

Ngày 24/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Vương Lê Vĩnh Nhân, Trần Quang Chiến, Ngô Thị Thảo cùng một số đối tượng khác về tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”. Đồng thời, một bị can khác cũng bị khởi tố về tội “Rửa tiền”. Theo cơ quan chức năng, vụ án vẫn đang được tiếp tục mở rộng điều tra nhằm làm rõ toàn bộ vai trò của những người liên quan.

Những rủi ro từ các nền tảng tiền ảo

Vụ việc liên quan đến hệ sinh thái ONUS một lần nữa cho thấy những rủi ro tiềm ẩn trong thị trường tiền ảo, đặc biệt khi các nền tảng giao dịch hoạt động trên môi trường mạng nhưng thiếu sự kiểm chứng rõ ràng. Trong nhiều năm gần đây, cùng với sự phát triển của công nghệ số, tiền mã hóa đã thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư cá nhân. Không ít người coi đây là cơ hội đầu tư mới với khả năng sinh lời nhanh. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy không phải nền tảng nào cũng minh bạch.

Trong trường hợp của ONUS, việc hệ thống có thể tự tạo lệnh mua bán đã khiến nhiều nhà đầu tư không nhận ra rằng kết quả giao dịch của họ có thể đã bị tác động từ phía hệ thống. Khi thua lỗ, họ dễ cho rằng đó là biến động bình thường của thị trường. Cơ chế này, kết hợp với mạng lưới quảng bá rộng khắp trên mạng xã hội, đã khiến nhiều người tin tưởng vào những khoản lợi nhuận được giới thiệu. Không ít nhà đầu tư đã tham gia với kỳ vọng thu được lãi suất cao từ các gói đầu tư được quảng bá trên nền tảng.

Thực tế cho thấy, trong môi trường đầu tư mới như tiền mã hóa, yếu tố thông tin đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi thông tin bị bóp méo hoặc thiếu kiểm chứng, nhà đầu tư cá nhân rất dễ trở thành đối tượng chịu rủi ro lớn. Sau khi vụ án được khởi tố, cơ quan công an đã dừng hoạt động sàn giao dịch ONUS và đề nghị các nạn nhân liên hệ với Cơ quan An ninh điều tra để cung cấp thông tin phục vụ công tác xử lý tài sản. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng đưa ra cảnh báo đối với người dân trước những chiêu trò lợi dụng vụ việc để tiếp tục lừa đảo.

Đại tá Phạm Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an cảnh báo: “Người dân cần hết sức cảnh giác với việc tội phạm lợi dụng vụ án này để lừa đảo, rút tiền hộ, khôi phục tài khoản. Khi phát hiện có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đề nghị người dân cần kịp thời thông tin cho cơ quan công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật”.

Cảnh báo này cho thấy, sau mỗi vụ việc lớn, các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng tâm lý lo lắng của nạn nhân để tiếp tục thực hiện những hành vi chiếm đoạt mới. Nhìn rộng hơn, vụ ONUS cũng đặt ra một vấn đề đáng suy nghĩ đối với cộng đồng đầu tư cá nhân. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, nhiều mô hình tài chính mới xuất hiện với những lời hứa về lợi nhuận hấp dẫn. Tuy nhiên, khi thiếu hiểu biết đầy đủ về cơ chế vận hành, người tham gia rất dễ rơi vào những mô hình huy động vốn biến tướng. Thị trường tiền mã hóa vẫn đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện về mặt quản lý. Vì vậy, việc thận trọng trước các lời mời gọi đầu tư trên không gian mạng là điều cần thiết đối với mỗi cá nhân.