Sống ở chung cư có được lắp điện mặt trời mái nhà để giảm tiền điện?

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng nắng nóng, chi phí điện sinh hoạt tăng rõ rệt, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà, vốn phổ biến ở nhà phố, đang bắt đầu được một số cư dân chung cư quan tâm, thông qua việc tận dụng không gian ban công.

Tuy nhiên, nhiều người đặt câu hỏi: "Liệu ở chung cư có lắp được điện mặt trời hay không?".

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Hợi, Giám đốc Công ty TNHH Ánh Dương Power, cho biết việc lắp đặt điện mặt trời tại chung cư không bị cấm nhưng trên thực tế không dễ triển khai.

Về pháp lý, hiện Việt Nam không phân biệt loại hình nhà ở khi áp dụng các quy định liên quan đến điện mặt trời mái nhà. Đáng chú ý, các chính sách như Nghị định 58/2025/NĐ-CP tiếp tục khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời áp mái.

Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất nằm ở quyền sử dụng mái. Tại chung cư, phần mái thường thuộc sở hữu chung, do chủ đầu tư hoặc ban quản lý vận hành. Vì vậy, việc lắp đặt không chỉ là quyết định của cá nhân từng hộ dân.

Cư dân ở tầng trên cùng có thể lắp đặt hệ thống điện mặt trời nhưng phải có sự đồng ý của chủ đầu tư hoặc ban quản lý, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến kết cấu công trình, hệ thống chống thấm và phòng cháy chữa cháy. Việc tự ý lắp đặt có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý.

Trong trường hợp không thể sử dụng mái, nhiều hộ chuyển sang lắp đặt tại ban công. Mô hình này đang được quan tâm tại các đô thị lớn, nhất là với các căn hộ có ban công rộng, thoáng.

Dù vậy, phương án này vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Diện tích ban công nhỏ khiến công suất hệ thống thấp, thường chỉ đạt vài trăm W đến khoảng 1 kW. Hiệu quả vận hành phụ thuộc lớn vào hướng nắng (các căn hộ hướng Nam hoặc Tây Nam cho hiệu suất tốt hơn, trong khi hướng Bắc gần như không khả thi).

Ngoài ra, hệ thống dễ bị che bóng bởi các tòa nhà xung quanh và gặp khó khăn khi hòa lưới nếu thiếu thiết bị phù hợp.

Thực tế cho thấy không phải cứ có ban công là có thể lắp điện mặt trời. Chung cư vẫn là khu vực còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác trong phát triển điện mặt trời tại Việt Nam. Nếu tận dụng hiệu quả diện tích mái của các tòa nhà cao tầng, sản lượng điện tạo ra có thể rất đáng kể.

Tuy nhiên, các rào cản hiện nay vẫn còn, như quy định về quyền sử dụng diện tích chung chưa rõ ràng, thiếu cơ chế chia sẻ lợi ích giữa cư dân và chủ đầu tư, cũng như chưa có hướng dẫn cụ thể cho mô hình điện mặt trời trong chung cư.