Tại sao xăng tăng cao tại Mỹ vẫn không đủ sức thổi bùng cơn sốt xe điện: Nghịch lý từ túi tiền người tiêu dùng

Hãng tin CNN cho hay dù giá xăng tại Mỹ tăng phi mã khiến nhiều chủ xe "xót ví", nhưng việc rút hầu bao chi hàng chục nghìn USD cho một chiếc ô tô điện vẫn là bài toán khiến số đông phải chùn bước. Khi bài toán kinh tế ngắn hạn đối đầu với tầm nhìn dài hạn, thực tế phũ phàng cho thấy xăng đắt chưa chắc đã giúp xe điện lên ngôi.

Khi sự lý trí chiến thắng cảm xúc nhất thời

Trả lời CNN, cô Yustine Chang và chồng cho biết vừa trút bỏ được một nửa gánh nặng về chi phí nhiên liệu mà họ từng đối mặt cách đây một tuần. Cơn sốt giá xăng tại khu vực Nam California không phải lý do duy nhất, nhưng là "cú hích" cuối cùng khiến họ quyết định đổi chiếc Mercedes C-class 8 năm tuổi sang chiếc SUV điện Rivian R1.

Quyết định này càng trở nên hợp lý khi chiếc xe còn lại trong garage của họ, một chiếc Mercedes GLS 3 năm tuổi, vốn là một "kẻ ngốn xăng" thực thụ.

"Lần cuối chúng tôi đổ đầy bình khi giá xăng vượt ngưỡng 6 USD mỗi gallon, điều đó đã thúc đẩy chúng tôi tìm kiếm một chiếc xe điện nhanh hơn nhiều", Chang chia sẻ.

Hiện tại, California vẫn là bang có mức giá xăng trung bình cao nhất nước Mỹ với 5,83 USD mỗi gallon.

Gia đình Chang không phải là những người duy nhất. Theo dữ liệu từ Edmunds.com, lượng tìm kiếm thông tin về xe điện đã tăng 17% trong tuần đầu tháng 3 khi giá xăng bắt đầu leo thang, và tiếp tục tăng thêm 8% trong những tuần kế tiếp.

Tuy nhiên, từ "quan tâm" đến "xuống tiền" là một khoảng cách rất xa.

Ông Ivan Drury, Giám đốc thông tin tại Edmunds, nhận định rằng việc khách hàng dạo quanh các trang web xe điện là phản ứng tâm lý dễ hiểu, nhưng không đồng nghĩa với doanh số thực tế.

"Việc vội vàng mua một chiếc xe điện chỉ dựa trên những biến động giá xăng trong hai tuần qua là một quyết định không thực sự lý trí", Drury phân tích.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở chi phí sở hữu ban đầu. Theo Cox Automotive, trung bình một chiếc xe điện có giá cao hơn xe xăng khoảng 6.500 USD. Trong bối cảnh giá xe mới hiện nay đã tiệm cận mức 50.000 USD, đây là một rào cản tài chính không nhỏ.

Tom Kloza, nhà phân tích dầu mỏ độc lập, đưa ra một phép tính thực tế: Một hộ gia đình Mỹ tiêu thụ khoảng 50 đến 60 gallon xăng mỗi tháng. Nếu giá xăng duy trì ở mức 4 USD, họ chi khoảng 240 USD/tháng cho nhiên liệu. Con số này thực chất chỉ bằng khoảng 1/3 số tiền trả góp hàng tháng cho một chiếc xe mới.

Dù xe điện giúp tiết kiệm chi phí vận hành và bảo dưỡng về lâu dài, nhưng người tiêu dùng Mỹ coi mua xe là khoản chi lớn thứ hai trong đời sau mua nhà.

Bà Stephanie Valdez Streaty từ Cox cho rằng, để thay đổi hành vi mua sắm một cách thực chất, người dùng cần tin rằng giá xăng sẽ ở mức cao trong nhiều năm chứ không phải chỉ vài tháng. Thay vì đổi xe, họ có xu hướng cắt giảm các chuyến đi hoặc tiết kiệm chi phí sinh hoạt khác.

Các "ông lớn" không còn mặn mà

Từng có thời điểm các hãng xe đổ hàng tỷ USD vào canh bạc xe điện dưới áp lực của các quy định môi trường và sự kỳ vọng của giới đầu tư. Tuy nhiên, "cơn gió ngược" từ chính sách và thị trường đang làm đảo lộn tất cả.

Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, những hỗ trợ quan trọng như mạng lưới trạm sạc, khoản vay ưu đãi và đặc biệt là khoản tín dụng thuế 7.500 USD cho người mua xe điện đã bốc hơi hoặc bị cắt giảm đáng kể. Kết quả là doanh số xe điện tại Mỹ đã giảm khoảng 30.000 chiếc trong năm ngoái. Các chuyên gia dự báo mức giảm có thể lên tới 20% trong năm nay, con số lớn kỷ lục từ trước đến nay.

Trước thực tại này, các nhà sản xuất ô tô đang đồng loạt "đạp phanh" kế hoạch điện hóa.

Hãng Tesla, gã khổng lồ dẫn đầu thị trường, vừa ghi nhận mức sụt giảm doanh số toàn cầu mạnh nhất năm ngoái và đang có xu hướng chuyển trọng tâm sang robot và taxi tự hành (robotaxis).

Trong khi đó Stellantis (sở hữu Jeep, Dodge, Ram) tuyên bố sẽ tập trung vào việc cung cấp cho khách hàng "đa dạng các lựa chọn động cơ" thay vì chỉ tập trung vào điện.

Thương hiệu Ford, sau khi chịu khoản lỗ 19,5 tỷ USD do chiến dịch xe điện trong năm qua, khẳng định sẽ không thay đổi chiến lược hiện tại dù giá xăng có tăng. Hãng này đã ngừng sản xuất dòng F-150 Lightning chạy điện từ tháng 12 năm ngoái. Với mức giá khởi điểm 55.000 USD, phiên bản điện đắt hơn bản xăng cơ sở tới 17.500 USD.

CEO Jim Farley của Ford thừa nhận với các nhà đầu tư: "Khách hàng đã lên tiếng. Đó mới là kết luận cuối cùng".

Ford hiện chỉ tập trung vào các mẫu xe điện giá rẻ hơn để phù hợp với thực tế túi tiền của người dùng.

*Nguồn: CNN